Ik heb het altijd leuk gevonden om korte verhalen te schrijven in mijn vrije tijd, maar mijn dialogen waren slecht. Als auteur kende ik mijn personages en wist ik wat hun ervaringen, kennis en intenties waren. Het probleem was dat ik mijn personages liet reageren vanuit al deze kennis die ik als auteur had. Mijn personages reageerden daardoor niet alleen op de woorden die gezegd werden, maar ook op wat de ander daadwerkelijk bedoelde. Dat haalde de spanning uit de dialogen en het kwam niet realistisch over.
Mijn dialogen werden veel beter toen ik mijn personages alleen liet reageren op wat zij hoorden en niet op wat ik wist. Nu hadden mijn dialogen ineens wel die wrijving en die spanning.
Mijn dialogen kwamen hierdoor ook een stuk geloofwaardiger over. In de echte wereld is het nu eenmaal zo dat een gesprekspartner niet alle informatie heeft. Hij reageert op de woorden die hij hoort. En interpreteert deze op een hele eigen wijze en haalt er van alles bij.
Om een goede dialoog te schrijven moet ik dus als auteur een deel van mijn kennis over mijn personages tijdelijk vergeten. Ik stap in de schoenen van de toehoorder en doe alsof ik niet weet wat het andere personage precies bedoelt.
Dit ‘vergeten’ leidt tot de wrijving en spanning in de dialoog. En dat is heerlijk in fictie! Maar in het dagelijks leven willen we juist minder wrijving en minder misverstanden. In het dagelijkse leven is het daarom handig om precies het omgekeerde te doen. In plaats van te vergeten wat de ander bedoelt, is het juist nuttig om te achterhalen wat je gesprekspartner bedoelt. Bijvoorbeeld door te vragen: ‘begrijp ik goed, dat x is wat je bedoelt?’
In geschreven fictie, maar ook in series en films hoor je dit soort checkvragen niet vaak. Ik heb laatst een boek gelezen waarbij het hele verhaal was gebouwd op één misverstand in het begin van het verhaal. Tweehonderd pagina’s later ontdekten de hoofdpersonages dat een brief verkeerd was bezorgd en leefden ze nog lang en gelukkig. Maar al die tweehonderd pagina’s tussendoor hielden ze zich vast aan hun aannames over de ander en over wat er was gebeurd. Ze checkten het nooit bij de ander. En het was nog geloofwaardig ook.
Als ze aan het begin van het verhaal elkaar verduidelijkende vragen hadden gesteld, dan was het een heel kort of een heel saai verhaal geworden. Maar als we in het echte leven verduidelijkende vragen stellen, dan eindigt het verhaal niet en wordt het ook niet saai. Want die verduidelijkende vragen stellen kan juist moed vragen en tot allemaal nieuwe zijpaden leiden. En misschien leidt het soms toch wel tot wat saaiheid doordat er minder wrijving is. Maar dat is een soort saaiheid die gewenst is op het werk en in de interactie met collega’s.
De spanning kan altijd nog toegevoegd worden met een potje tafelvoetbal.
Gerelateerde blogposts:
Ik post elke week. 🥳 Lees je mijn nieuwste posts liever op LinkedIn? Je bent van harte welkom om me daar te volgen. Klik hier om naar mijn LinkedIn profiel te gaan.